i

Fotograf: 

besøksMÅL

Lær

Fram­side

Mat & rom

Om ­oss

besøksmål

 

I Sunnhordland er du alltid nær ein stad der stein, landskap og utstillingar byr på både utsikt og innsikt. 
Du er invitert til å oppdage Sunnhordlands sjel gjennom vår natur og kultur.  Men trø varsamt, far sporlaust, handle lokalt og ver førebudd på vårt ville vestlandsvær.   

Moster amfi, Bømlo

Hovudkontor, kafe Utstillingar, Marmor

Moster Amfi er hovudportalen i Geopark Sunnhordland.

Det vakre uteamfiet med kontor, kafe og utstillingar er bygd i ei marmorgruve og er ope heile året.

Her byr me på lokal mat og opplevingar rundt geologi og kulturhistorie. Velkomen!

Steinparken, Kvinnherad

Geologien på Folgefonnhalvøya

Steinparken i Rosendal ligg vakkert til ved Melselva og kort veg frå Baroniet.

Utvalde steinblokker av sunnhordlands- og vestlandsstein er bearbeidd av kunstnaren Bård Breivik og plassert i skogholtet langs elvebredden.

Ein roleg spasertur, kombinert med eit besøk i Dinosaurhuset, gjev ei kontemplativ oppleving av symbiosen stein, kunst og kultur.

 

Ulvanosi, Kvinnherad

Morene & Baltika-Granitt

Ulvanosi (1243 moh) er eit spektakulært turmål i Kvinnherads istidslandskap.

Du kan tinderangle den luftige traseen frå Uskedalen, eller gå turstien frå Tveitedalen i Holmedal via moreneryggen Dyrrinda.

Turen tek omlag 6 timar ein veg, og der oppe får du eventyrleg utsikt over Sunnhordlands fjell- og fjordlandskap.

Rullestad, Etne

Jettegryter

Jettegrytene i Rullestad er blant dei største i Nord-Europa. Det tek 30-40 min å gå langs den gamle postvegen frå sagbruket på Rullestad, like ved campingplassen.

Hespriholmen, Bømlo

Grønstein

Steinbrotet på Hespriholmen er eit unikt monument frå verdas steinalderkultur.

Frå den vêrharde holmen ytterst mot storhavet kjem materialet til steinøksene som vart identitetsmerket for steinalderfolket på Sør-vestlandet gjennom 6000 år.

I roleg vêr kan du gå i land på den freda holmen som steinalderfolket skatta så høgt.

Folge­fonn­senteret, Kvinnherad

vatnets kretslaup

På kaien i Rosendal sentrum ligg Folgefonnsenteret, ein av geoparkens portalar.

Her finn du turistinformasjon, besøkssenteret til Folgefonna Nasjonalpark, vegvisar til Steinparken, informasjon om Geopark Sunnhordland, maritim utstilling samt den rikhaldige og moderne utstillinga om vatnets kretslaup mellom isbre- fjord- damp- vatn – Klima i endring.

Siggjo, Bømlo

ryolitt & flyttblokker

Siggjo, med sine 464 moh er det høgaste fjellet på Bømlo. Det var ei skattekiste for steinaldersméden, eit kjent seglingsmerke for sjømenn og er eit populært turmål for oss. Turen opp tek ein liten time frå aust- eller vestsida, og på fine dagar får du eit eventyrleg utsyn over øylandskapet ved Hardangerfjordens utløp.

Sønstabø, Bømlo

gml. havstrand 30 moh

Kjølen er det lokale namnet på den gamle havstranda langt inn på land og 30 meter over havet på Sønstabø. Dei runde «komlesteinane» ligg i ein boge rundt det som ein gong var ein liten våg der havbølgene slo inn og mól strandsteinane mot einannan. NB! Ta omsyn til beitedyra og lukk grinda etter deg hvis du tek turen.

Lykling, Bømlo

Gull & kleberstein

Den vesle bygda Lykling er rik på geologi og historie. Nede ved Lyklingesjøen ligg klebersteinsbruddet som forsynte dei bergenske middelalderkyrkjene, samt Mostrakyrkja, med «murstein» fram til 1140.

Nokre hundre meter lenger nord ligg dei gullhaldige kvartsårene som la grunnlaget for den største norske gullgruvedrifta gjennom tidene (1881-1910).

Ølve, Kvinnherad

Jern, Gull & kis

I Ølve byrja bergverksdrifta alt i middelalderen, først etter baksteheller, men seinare (ca 1650-1920) etter jern og kis i Dalen og i Attramadal.

Etter 1860 leverte gruvene i Ølve svovelkis for eksport til England og Tyskland. I 1665 var svartkrut nytta her for fyrste gong i Noreg (Lilledal Kobbergruve).

Raugholmen, Austevoll

peridotitt

Ein spasertur på Raugholmen ved Bekkjarvik byr på ei sjeldan oppleving!

Her kan du gå på en bit av jordas indre, sjølve mantelen frå djupet under jordskorpa! Bergartene kallar me peridotitter eller olivinstein. Sjølv om det er den mest vanlige bergarten på jorda ser me den sjeldan på jordas overflate.

 

Goddo, Bømlo

Granitt, dypvitring

Ein av seniorsjefane i Exxon vart ein gong spurt om kva han, som ein svært bereist mann, meinte var den vakraste plassen i verda. «Goddo on Bomlo», var svaret. Granitt er ein eksotisk bergart i solsystemet vårt, og Goddo er granitt på sitt aller finaste.

Årbakka, Tysnes

Bautasteinar

Bautasteinane på Årbakka er eit gravmonument frå førkristen tid. Bautaer finnest fleire stader i Sunnhordland, men Tysnes har flest av både bautaer og andre referansar til det norrøne. Ty i Tysnes viser til den norrøne krigarguden, og eit eldre namn på øya var Njardarlog; gudane si øy.

Litlabø, Stord

Kisgruver

Litlabø ligg den best tilrettelagde besøksgruva i svært stor omkrets.

Venelaget for Stordø Kisgruber restaurerer, tek vare på og fortel om drifta, teknologien, geologien og samfunnet som vaks opp her frå 1860-talet og fram til 1968. Då var 93 kilometer gruvegongar grovne ut i fjellet under det kvite heistårnet. 
Omvising: stiger@gruo.no
Mob. 99499457

 

 

Finnås, Bømlo

Putelava

På Finnås gard, tidlegare Finnås Prestegard, finn du fødselsmerka til berggrunnen i Sunnhordland nord for Hardangefjorden.

Både oppe ved vegen og nede ved sjøen er det fine felt med putelava, dvs. bitar av havbotn frå det for lengst forsvunne Iapetushavet der nordre Sunnhordland dukka opp for 495 mill. år sidan.

Stødle, Etne

Morenar og bergbilete

Fjell- og fjordbygda Etne ligg mellom to U-dalar og er plassert på morenejord. Spesielt øvre del av bygda er forma av morene-terassar i fleire nivå. Her fann folk grøderikt jordsmonn då kulturen skifta frå jakt til jordbruk, og dei mange bergbileta ligg att som gåtefulle meldingar frå bronsealderfolket i Sunnhordland.

Nordlimorenen, Kvinnherad

Morene

Ølve, Kvinnherad

klorittskifer, baksteheller

Bakstehellene som arkeologane finn i rikt monn ved utgravingar i Bergen, Oslo, Trondheim og på vesterhavsøyane, kjem i stor grad frå Ølve i Kvinnherad.

Klorittskiferhellene toler oppvarming sjølv om dei er relativt tynne, og har utifrå den store utbreiinga vore populære i tidleg middelalder. Helle-hillarane i Ølve er verdt eit besøk!

Varaldsøy, Kvinnherad

svovelkis

Varaldsøy finst det minst ni gruver og skjerp, som i hovudsak stammar frå siste delen av 1800-talet. Det er framleis att mykje malm i dei nedlagde gruvene på Varaldsøy, men det er nok tvilsamt om gruvene kjem i drift att. Men kisen ligg der, skulle det bli marknad for han.

Sokkamyro, Bømlo

Verkstadbuplass frå steinalder

Sokkamyro på Langevåg er ein hovudlokalitet i vår eldste, norske historie. Her låg verkstadbuplassen for steinalderfolka som bearbeidde grønstein frå Hespriholmen gjennom 6000 år. Eit høgare havnivå den gongen gjorde det mogleg å padle rett inn frå vestsida gjennom det me kallar Eidesdalen, til livd og ly i Sokkamyro.

Bondhusdalen, Kvinnherad

Brelandskapet

Det idylliske Bondhusvatnet ligg 20 min gange frå parkeringsplassen i Sunndal. Over det turkise brevatnet ser du Bondhusbreo kome ned frå Folgefonna. Over elva går stien i sikk-sakk opp lia og vidare til DNT-hytta Fonnabu. Turen dit er lang, men opp til Bondhusvatnet er det lett og fint å gå.

Svinekalven, Austevoll

3 mrd. år gamal kvartsitt

På Møgster i Austevoll kan du besøke ein gjengløymt bit av Amerika. Eit eksplosivt magmakammer har skapt ein særeigen, kaotisk berggrunn på den vesle øya Svinekalven.

Midt i nordre Sunnhordland som består av 495 millionar år gammal havbunnsgeologi frå Iapetushavet, finnest her ein liten bit av det langt eldre Laurentia-kontinentet.

Ryvarden, Sveio

Istidslandskapet

Turstien til Lyngholm går nordover frå Ryvarden Fyr der Hardangefjorden møter Nordsjøen. Ope kystlandskap med lynghei og svaberg. Ta gjerne avstikkar til gravrøysa like innanfor fyrlykta på Håskru (ca 15 min. kvar veg) og gravrøysa Kongsvarden frå bronsealderen.

Skånevik, Etne

Morene

Skånevik er med rette kalla Sunnhordlands perle, og den vesle bygda ber på rik kultur- og landskapshistorie. Her kan du bade på Peparen, oppleve verdas beste bluesmusikk eller gå Kjærlighetsstien mellom Milja og Leknes.

Bøkeskogen her står på moreneryggen som låg langs bretunga som strakte seg frå innlandsisen og ut Åkrafjorden.

Rimsvarden, Fitjar

Morene & gravhaug

Hidle, Stord

Marmor

Tek du ferja mellom Skjersholmane på Stord og Ranavik på Halsnøy passerer du den vesle øya Hidle, «kalkbrotet til munkane».

Her har det vore henta og brent marmor til byggestein og kalkbrenning sporadisk heilt frå middelalderen.

besøksmål

sunnhordland